Đồ bảo hộ chống phóng xạ là hệ thống trang bị chuyên dụng chia thành hai nhóm: áo chì che chắn tia X đâm xuyên đạt chuẩn IEC 61331-3 (0,35 – 0,50 mmPb) và bộ quần áo liền thân ngăn nhiễm bẩn bụi phóng xạ chuẩn EN 1073-2. Thuộc danh mục đồng phục bảo hộ lao động đặc chủng, bài viết phân loại chi tiết 5 thiết bị kèm bảng giá mới nhất.
Phân loại 5 thiết bị đồ bảo hộ chống phóng xạ và bảng báo giá
Căn cứ vào tiêu chuẩn quốc tế IEC 61331-3:2014, EN 1073-2:2002 và Thông tư liên tịch 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT về an toàn bức xạ y tế, đồ bảo hộ chống phóng xạ trên thị trường hiện được phân thành 5 hạng mục thiết bị cốt lõi:
- Bộ quần áo liền thân chống nhiễm bẩn hạt phóng xạ (chuẩn EN 1073-2): May từ vải không dệt màng vi xốp (như DuPont Tyvek 600 Plus, Tychem 2000C hoặc Lakeland MicroMax) ngăn hạt bụi nhiễm xạ Alpha/Beta bám lên da, đơn giá từ 180.000đ – 1.450.000đ/bộ.
- Áo chì và tạp dề chì phòng chụp X-quang (0,35 mmPb – 0,50 mmPb): Chế tạo từ cao su pha chì hoặc vật liệu composite không chì cản tia X và tia Gamma năng lượng thấp, đơn giá từ 2.450.000đ – 6.800.000đ/áo.
- Băng che cổ chì bảo vệ tuyến giáp (Thyroid Shield 0,50 mmPb): Quấn kín vùng cổ nhằm ngăn chặn tia X tán xạ gây tổn thương mô tuyến giáp nhạy cảm, đơn giá từ 650.000đ – 1.250.000đ/chiếc.
- Kính chì bảo vệ mắt và mũ chì che chắn đầu (0,50 – 0,75 mmPb): Tròng kính thủy tinh pha oxit chì có chắn sườn giúp phòng ngừa đục thủy tinh thể nghề nghiệp cho bác sĩ can thiệp mạch, đơn giá từ 1.150.000đ – 2.900.000đ/chiếc.
- Găng tay cao su chì bảo vệ bàn tay (0,04 – 0,50 mmPb): Chuyên dùng khi thao tác trực tiếp dưới chùm tia huỳnh quang (Fluoroscopy/DSA) hoặc giữ bệnh nhân chụp X-quang, đơn giá từ 1.850.000đ – 4.200.000đ/đôi.
Bảng dữ liệu dưới đây đối chiếu thông số kỹ thuật, chỉ số tương đương chì (mmPb) và khoảng giá thực tế của 5 thiết bị đồ bảo hộ chống phóng xạ phổ biến nhất:
| Hạng mục thiết bị bảo hộ | Tiêu chuẩn kiểm định | Độ dày chì / Cấp độ lọc | Môi trường ứng dụng chính | Khoảng giá tham khảo |
|---|---|---|---|---|
| Bộ liền thân chống bụi phóng xạ | EN 1073-2:2002 (Class 1 – Class 3) & EN 14126 | Hệ số rò lọt hướng trong danh định TIL (Nominal Protection Factor 5 – 500) | Phòng y học hạt nhân, xử lý sự cố rò rỉ đồng vị phóng xạ, CBRN | 180.000đ – 1.450.000đ/bộ |
| Áo chì / Tạp dề chì X-quang đơn | IEC 61331-3:2014 | 0,25 mmPb – 0,35 mmPb – 0,50 mmPb (tại điện áp ống 100 – 120 kVp) | Phòng chụp X-quang tổng quát, X-quang nha khoa, chụp CT Scanner | 2.450.000đ – 4.500.000đ/áo |
| Bộ áo váy chì 2 mảnh can thiệp | IEC 61331-3:2014 (Bảo vệ 360 độ trước sau) | Mặt trước 0,50 mmPb (nhân đôi vùng chồng mí), mặt lưng 0,25 mmPb | Phòng mổ C-Arm, can thiệp tim mạch DSA, kiểm tra mối hàn NDT | 5.200.000đ – 9.800.000đ/bộ |
| Băng cổ chì bảo vệ tuyến giáp | IEC 61331-3:2014 & Thông tư 13/2014/TTLT | Tương đương chì 0,35 mmPb hoặc 0,50 mmPb (trọng lượng 0,4 – 0,6kg) | Trang bị bắt buộc kèm theo áo chì cho kỹ thuật viên và bệnh nhân | 650.000đ – 1.250.000đ/chiếc |
| Kính chì và Găng tay cao su chì | IEC 61331-3:2014 (Bảo vệ thủy tinh thể & chi) | Kính chì 0,50 – 0,75 mmPb; Găng tay chì 0,25 – 0,50 mmPb | Thủ thuật nội soi mật tụy ngược dòng ERCP, can thiệp mạch máu | 1.150.000đ – 4.200.000đ/món |
NHẬN BÁO GIÁ & ĐẶT MAY ĐỒNG PHỤC NHANH QUA ZALO
Xưởng may: Đồng Phục Nam Phương
Hotline/Zalo tư vấn: 0366.956.341
🎁 Ưu đãi: Hỗ trợ tư vấn mẫu và chốt phương án nhanh qua Zalo
Bảng phân biệt bộ chống bụi phóng xạ EN 1073-2 và áo chì cản tia X IEC 61331-3
Sai lầm nguy hiểm nhất khi mua sắm đồ bảo hộ chống phóng xạ là đánh đồng bộ quần áo liền thân màu trắng/vàng (chống bụi phóng xạ) với áo chì (chắn tia X đâm xuyên). Hai dòng sản phẩm này hoạt động dựa trên hai nguyên lý vật lý hoàn toàn khác biệt.
Bảng đối chiếu dưới đây giúp cán bộ phụ trách an toàn bức xạ và phòng vật tư phân định rõ ràng hai nhóm trang phục này:
| Tiêu chí đối chiếu | Bộ quần áo chống bụi phóng xạ (EN 1073-2) | Áo chì chắn bức xạ tia X (IEC 61331-3) | Cơ chế vật lý bảo vệ | Cảnh báo an toàn bắt buộc |
|---|---|---|---|---|
| Mối nguy bức xạ mục tiêu | Hạt bụi rắn, sol khí và giọt lỏng nhiễm đồng vị phóng xạ (Alpha, Beta) | Sóng điện từ bức xạ ion hóa đâm xuyên mạnh (Tia X, Tia Gamma tán xạ) | Màng lọc cơ học ngăn hạt bám da so với Hấp thụ quang điện bằng nguyên tử chì | Bộ quần áo EN 1073-2 hoàn toàn KHÔNG cản được tia X hay tia Gamma |
| Cấu trúc vật liệu chế tạo | Sợi HDPE ép nhiệt (Tyvek) hoặc màng phim Polymer đa lớp dán kín đường may | Lõi cao su pha bột chì (Pb) hoặc hợp chất Antimon – Bismuth bọc vải Oxford | Ngăn hạt kích thước > 0,6 micromet so với Suy giảm 90% – 97% chùm tia X | Áo chì bị gập gãy lõi cao su bên trong sẽ gây lọt tia X nguy hiểm |
| Trọng lượng bộ trang bị | Siêu nhẹ từ 180g – 450g/bộ, thuận tiện di chuyển cứu hộ thời gian dài | Nặng từ 3,2kg – 5,5kg/áo tùy độ dày 0,35 mmPb hay 0,50 mmPb | Tạo áp suất kín ngăn bụi so với Đai trợ lực hông giảm tải cột sống | Mặc áo chì quá 2 giờ liên tục nên chọn loại áo váy 2 mảnh phân tán lực |
| Vòng đời sử dụng | Sử dụng 1 lần (thu gom xử lý như chất thải nguy hại nhiễm xạ sau ca trực) | Tái sử dụng từ 3 – 5 năm (kiểm định rò rỉ bức xạ định kỳ 12 tháng/lần) | Tránh phát tán nhiễm xạ thứ cấp khi cởi bỏ trang phục | Tuyệt đối không giặt máy đối với áo chì và không tái dùng bộ EN 1073-2 |
Tiêu chuẩn chọn độ dày tương đương chì (mmPb) và cấu hình bộ chống xạ
Để bảo vệ nhân viên bức xạ không vượt quá giới hạn liều hiệu dụng 20 mSv/năm theo quy định tại Thông tư liên tịch 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT, việc lựa chọn thông số kỹ thuật của đồ bảo hộ chống phóng xạ cần tuân thủ đúng công suất nguồn phát.
Cách chọn độ dày 0,25 mmPb, 0,35 mmPb và 0,50 mmPb theo điện áp ống phát tia
Theo tiêu chuẩn IEC 61331-3:2014, chỉ số tương đương chì (Lead Equivalency – ký hiệu mmPb) cho biết khả năng hấp thụ tia X của lớp vật liệu tương đương với một lá chì nguyên chất có độ dày tính bằng milimét:
- Mức 0,25 mmPb: Phù hợp cho phòng chụp X-quang răng (nha khoa), đo mật độ xương hoặc làm lớp che chắn mặt lưng của áo chì 2 mặt (giảm khoảng 88% – 91% tia tán xạ ở 100 kVp).
- Mức 0,35 mmPb: Tiêu chuẩn phổ biến nhất cho kỹ thuật viên phòng chụp X-quang tổng quát (điện áp ống phát dưới 100 kVp), cân bằng tối ưu giữa hiệu suất cản tia (trên 93%) và trọng lượng nhẹ (khoảng 3,5kg).
- Mức 0,50 mmPb: Bắt buộc áp dụng cho phòng chụp cắt lớp vi tính CT Scanner, phòng can thiệp mạch máu DSA, phẫu thuật C-Arm và kiểm tra khuyết tật mối hàn công nghiệp (điện áp ống từ 100 kVp – 150 kVp, cản tới 97% – 99% bức xạ tán xạ).
Cấu hình bộ đồ liền thân CBRN kết hợp mặt nạ lọc hạt phóng xạ P3
Đối với nhân viên pha chế dược chất phóng xạ (như I-131, Tc-99m) hoặc đội ứng cứu sự cố CBRN, một bộ đồ bảo hộ chống phóng xạ hoàn chỉnh gồm quần áo liền thân có mũ trùm chuẩn EN 1073-2, mặt nạ nguyên mặt gắn phin lọc P3 (lọc 99,95% sol khí), găng tay cao su Butyl dán kín cổ tay và ủng chống thấm.
Qua khảo sát thực tế tại các bệnh viện, Kỹ sư Tuấn Minh lưu ý lỗi rất phổ biến làm hỏng đồ bảo hộ chống phóng xạ: Nhân viên sau ca trực thường gấp đôi áo chì đặt lên bàn hoặc vắt ngang ghế. Lõi cao su chì nặng 4kg khi bị gấp khúc sẽ nứt gãy vi mô (Micro-cracks) chỉ sau 3 – 6 tháng, khiến tia X xuyên thẳng qua đường gấp.
Do đó, áo chì bắt buộc phải được treo thẳng đứng trên giá treo inox chuyên dụng có thanh đỡ vai chịu lực. Đồng thời, vì áo chì hoàn toàn kín khí và nặng nề, các bác sĩ/kỹ thuật viên nên mặc bên trong bộ đồng phục Scrubs y tế may bằng vải Cotton 100% hoặc Kaki thun thấm hút mồ hôi nhanh do xưởng Nam Phương sản xuất, giúp giữ cơ thể khô thoáng suốt ca can thiệp kéo dài nhiều giờ.
Nguồn tham chiếu: IEC 61331-3, IEC 61331-3:2014.
Nguồn tham chiếu: EN 1073-2, EN 1073-2:2002, EN 14126.
Ứng dụng thực tế và quy trình cởi bỏ khử nhiễm an toàn bức xạ
Bên cạnh việc trang bị đúng chủng loại đồ bảo hộ chống phóng xạ, người lao động bắt buộc phải đeo liều kế cá nhân (TLD hoặc OSL) ở ngực áo (bên trong áo chì) và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kiểm soát nhiễm bẩn khi ra khỏi vùng bức xạ.
Trang bị tại khoa chẩn đoán hình ảnh, phòng chụp CT Scanner và can thiệp mạch
Tại các bệnh viện và phòng khám đa khoa, mỗi phòng chụp X-quang hoặc CT Scanner bắt buộc phải trang bị tối thiểu 01 bộ áo chì 0,35 – 0,50 mmPb, 01 yếm chì tuyến giáp và kính chì cho nhân viên vận hành, kèm thêm 01 tạp dề chì cho người nhà giữ bệnh nhân trong trường hợp cấp cứu hoặc bệnh nhi.
Quy tắc cởi bỏ trang phục từ ngoài vào trong chống phát tán nhiễm xạ thứ cấp
Đối với bộ quần áo liền thân chống bụi phóng xạ EN 1073-2, khi kết thúc công việc tại vùng kiểm soát, nhân viên phải đứng qua máy đo kiểm tra nhiễm bẩn bề mặt (Contamination Monitor) trước khi cởi đồ.
Quá trình cởi bỏ thực hiện theo nguyên tắc cuộn lộn mặt ngoài vào trong (Roll Inside-Out) từ mũ trùm xuống thân áo và ống quần, tháo găng tay ngoài cùng trước và chỉ tháo mặt nạ phòng độc sau khi đã cởi bỏ toàn bộ quần áo nhiễm xạ cho vào thùng chứa chất thải phóng xạ chuyên dụng.
Đồng Phục Nam Phương chuyên cung cấp giải pháp đồng phục y tế, quần áo kỹ thuật viên phòng chụp X-quang và tư vấn cấu hình đồ bảo hộ chống phóng xạ đạt chuẩn kiểm định quốc tế cho bệnh viện, viện nghiên cứu và nhà máy công nghiệp.
Quý đơn vị cần tư vấn kỹ thuật và nhận báo giá sỉ vui lòng liên hệ trực tiếp Hotline/Zalo 0366.956.341 để được Kỹ sư Tuấn Minh hỗ trợ nhanh chóng.
